# Kolory na terminalach Linux-owych.

## Autor: Thorbjørn Ravn Andersen, ravn@dit.ou.dk v1.4, 7 Sierpnia 1997 Wersja polska: Bartosz Maruszewski B.Maruszewski@jtz.org.pl. v1.3, 5 Listopada 1997

Większość dystrybucji Linux-a ma polecenie '`ls`' służące do wyświetlania zawartości katalogu, które można znacznie uatrakcyjnić używając różnych kolorów, ale skonfigurowanie tego zgodnie z własnymi upodobaniami może nie być taką łatwą sprawą. Dokument ten opisuje różne aspekty i podejścia ustawiania polecenia 'ls' przez konfigurowanie istniejącego oprogramowania plus lokalizacja alternatywnego oprogramowania nie zawartego w dystrybucjach Slackware czy RedHat, którego można użyć na większości systemów unix-owych. Wersja HTML (w oryginale) jest także dostępna na mojej stronie WWW. Dokument ten został napisany w standardzie ISO-8859-2.

## 1. Wprowadzenie.

W ostatnich latach kolorowe monitory stały się bardzo popularne, i użytkownicy zaczynają to wykorzystywać przez używanie programów, które wykorzystują kolory do wizualizacji różnych szczegółów takich jak słowa kluczowe w językach programowania czy podkreślenie słów źle napisanych.

Ponieważ konsola Linux-owa obsługuje kolory, oryginalna wersja GNU ls została szybko zmodyfikowana, aby wyświetlać kolorowe informacje i program ten został dołączony do dystrybucji Slackware ok. wersji 2.0. Ulepszone wersje tych łat weszły w skład standardowej dystrybucji GNU ls i dlatego powinny być częścią wszystkich nowych dystrybucji Linux-a.

Wersja ta jest w głównej mierze przepisaną wersją pierwotną zawierającą informacje na temat xterminala i łatania jądra.

Informacja zawarta w tym dokumencie została sprawdzona na dystrybucji RedHat 4.1 i została oryginalnie skompilowana na dystrybucji Slackware 2.0.2 i jądrze w wersi 1.1.54. Informacje na temat łaty zostały uzyskane z Dystrybucji Slackware 2.2.0 z jądrem 1.2.13 i powłoką tcsh jako domyślną oraz później sprawdzona na jądrze 2.0.27. Jeśli używasz jakiejś innej konfiguracji czy wersji unix-a, to będę wdzięczny za info na temat systemu operacyjnego i wersji oraz czy kolory są dostępne jako standardowe.

## 2. Szybki start dla niecierpliwych.

Jeśli masz nową dystrybucję Linux-a, to zmodyfikuj pliki w swoim katalogu domowym tak jak to pokazano. Efekt będzie widoczny po ponownym zalogowaniu się.

> `

>     ~/.bashrc:
>         alias ls="ls ‐‐color"

>     ~/.cshrc:
>         alias ls 'ls ‐‐color'

> `

I to wszystko!

Możesz także zrobić swój plik .colourrc, żeby mieć swoje kolory (```dircolors -p >$HOME/.colourrc`''). Jest tam dużo komentarzy, więc nie powinieneś mieć problemów z modyfikacjami. Po ustawieniu wszystkich kolorów piszesz ```eval `dircolors $HOME/.colourrc``'' żeby ustawienia zadziałały.

## 3. Czy ja to w ogóle mam?

Przede wszystkim powinieneś wiedzieć czy masz wersję ls, która umie kolorować. Spróbuj wydać takie polecenie na konsoli Linux-owej (chociaż na xterm-ie też powinno się udać):

> `

>     % ls ‐‐color

> `

(`%` jest tu znakiem zachęty systemu).

Jeśli dostaniesz komunikat o błędzie mówiący, że ls nie rozumie tej opcji, to musisz zainstalować nowszą wersję pakietu GNU fileutils. Jeśli nie masz odpowiedniego pakietu aktualizacyjnego dla swojej dystrybucji, to ściągnij ostatnią wersję z najbliższego ci lustra GNU i zainstaluj bezpośrednio ze źródła.

Jeśli nie dostałeś komunikatu o błędzie, to masz `ls`, które rozumie to polecenie. Niestety niektóre wcześniejsze wersje zawarte w dystrybucji Slackware (i możliwe, że w innych) miały błędy. `ls` zawarte w dystrybucji RedHat 4.1 jest w wersji 3.13, która jest w porządku.

> `

>     % ls ‐‐version
>     ls - GNU fileutils-3.13

> `

Jeśli uruchomiłeś polecenie ```ls ‐‐ color`'' na konsoli tekstowej Linux-a, to rezultat powienien być pokolorowany zgodnie z domyślnymi ustawieniami i możesz teraz zdecydować czy jest coś co chcesz zmienić czy nie.

Jeśli uruchomiłeś je w xterm-ie, to mogłeś lub nie - zauważyć zmianę w kolorach. W przeciwieństwie do `ls`, oryginalny program xterm nie obsługiwał kolorów dla programów uruchamianych w nim, ale ostatnie wersję to robią. Jeśli twój xterm nie obsługuje kolorów, to powinieneś zdobyć nowszą wersję tak jak to opisano na końcu tego dokumentu. W międzyczasie przełącz się na tryb tekstowy i pracuj tam.

## 4. Z jakich kolorów można wybierać ?

Ten skrypt (dzięki dla wielu tych, którzy przysłali mi wersję bash) pokazuje wszystkie standardowe kombinacje kolorów na bieżącej konsoli. Jeśli żadne kolory sie nie pojawią, oznacza to, iż twoją konsola nie obsługuje ANSI.

       #!/bin/bash
       # Wyświetl kolory ANSI.
       #
       esc="\033["
       echo -n " _ _ _ _ _40 _ _ _ 41_ _ _ _42 _ _ _ 43"
       echo "_ _ _ 44_ _ _ _45 _ _ _ 46_ _ _ _47 _"
       for fore in 30 31 32 33 34 35 36 37; do
         line1="$fore  "
         line2="    "
         for back in 40 41 42 43 44 45 46 47; do
           line1="${line1}${esc}${back};${fore}m Normal  ${esc}0m"
           line2="${line2}${esc}${back};${fore};1m Bold    ${esc}0m"
         done
         echo -e "$line1\n$line2"
       done

Numer koloru pierwszego planu jest pokazany po lewej stronie, a tła - w prostokącie. Jeśli chcesz znaki jaskrawe dodajesz "1" do parametrów, tak że jasny niebieski na białym to: "37;44;1". Cała sekwencja selekcji to: ESC [ 3 7 ; 4 4 ; 1 m.

Uwaga: Tło w chwili obecnej nie może być jaskrawe, więc nie możesz mieć żółtego (jaskrawy brązowy) jako coś innego niż pierwszy plan. Limit ten wynika ze sprzętu.

    The colours are:
            0 - black    4 - blue           3# is foreground
            1 - red      5 - magenta        4# is background
            2 - green    6 - cyan
            3 - yellow   7 - white          ;1 is bold

## 5. Jak skonfigurować kolory dla ls?

Jeśli chcesz zmodyfikować standardowe kolory, to potrzebujesz swojej osobistej kopii w swoim katalogu domowym, co uzyskasz przy pomocy polecenia:

    % cd ; dircolors -p > .coloursrc

Po modyfikacji tego dobrze skomentowanego pliku musisz wczytać go do zmiennej środowiskowej LS_COLORS, co można zwykle zrobić poleceniem:

         eval `dircolors .colourrc`

Musisz umieścić tę linię w swoim .bashrc (.cshrc, .tcshrc) (w zależności od twojej powłoki), aby robić to automatycznie przy każdym logowaniu się. Więcej szczegółów znajdziesz w stronie podręcznika man dircolors(1).

## 6. Jak skonfigurować inny standard tekstowy niż białe-na-czarnym ?

Będziesz musiał przekazać sterownikowi twojego terminala kod, który chcesz mieć jako domyślny. Nie ma standardowego sposobu, aby to zrobić, ale w przypadku Linux-a masz program `setterm`.

"setterm" używa informacji zawartych w bazie danych o terminalach, aby ustawić atrybuty. Tak się wybiera:

         setterm -foreground black -background white -store

gdzie -store poza właściwą zmianą powoduje, że ustawienia stają się także domyślne dla bieżącej konsoli. Wymaga to, aby bieżący terminal (zmienna środowiskowa TERM) był opisany "wystarczająco dobrze" w bazie danych "termcap". Jeśli setterm z jakichś powodów nie działa, to tu jest kilka alternatyw:

## 6.1 Xterm.

Jeden z tych Xterminali powinien być dostępny i przynajmniej jeden z nich obsługuje kolory.

         xterm -fg white -bg blue4
         color_xterm -fg white -bg blue4
         color-xterm -fg white -bg blue4
         nxterm -fg white -bg blue4

gdzie 'color_xterm' obsługuje kolorową wersję 'ls'. Ten konkretny wybór przypomina kolory używane na SGI.

## 6.2 Konsole wirtualne.

Możesz zmodyfikować jądro raz na zawsze, tak samo jak udostępniając standard podczas działania dla konsol wirtualnych przez sekwencję ze znakiem ESC. Jeśli skompilowałeś swoje własne jądro to zalecam modyfikację jądra.

Plik ze źródeł jądra, który powinieneś zmodyfikować około linii 1940, to `/usr/src/linux/drivers/char/console.c`

               def_color       = 0x07;   /* white */
               ulcolor         = 0x0f;   /* bold white */
               halfcolor       = 0x08;   /* grey */

Ja używam białego na niebieskim:

               def_color       = 0x17;   /* white */
               ulcolor         = 0x1f;   /* bold white */
               halfcolor       = 0x18;   /* grey */

Liczby to kody atrybutów w postaci szesnastkowej używane przez kartę graficzną: najbardziej znacząca cyfra ("1" w przykładzie powyżej) jest tłem; najmniej znacząca - pierwszym planem. 0=czarny, 1=niebieski 2=zielony, 3=jasno-niebieski, 4=czerwony, 5=purpurowy, 6=brązowy/żółty, 7=biały. Dodaj 8, aby uzyskać kolory jaskrawe. Zauważ, że w większości przypadków jaskrawe tło = mrugające znaki, matowe tło. (Od sjlam1@mda023.cc.monash.edu.au).

Możesz także dostarczyć nowy standard podczas działania dla wirtualnych konsol, na bazie na-ekran z niestandardowymi sekwencjami ANSI (znalazłem podczas przglądania źródeł jądra)

         ESC [ 8 ]

która ustawia domyślne kolory na bieżące tło i pierwszy plan. Wtedy łańcuch resetujący atrybuty (ESC [ m) wybiera te kolory zamiast białego i czarnego.

Właściwie będziesz musiał wysłać ten łańcuch na konsolę poleceniem `echo` za każdym razem kiedy restartujesz komputer. Zależnie od tego do czego używasz swojego Linux-a, może być kilka odpowiednich miejsc:

### /etc/issue

To jest miejsce, gdzie wyświetla się komunikat "Welcome to Linux xx.yy", i jest to dobry wybór dla komputera, na którym pracujesz tylko ty. (Przypuszczalnie będzie zmorą dla użytkowników logujących się zdalnie przy pomocy telnet-a). Plik ten jest tworzony podczas startu (Slackware w /etc/rc.d/rc.S; RedHat w /etc/rc.d/rc.local), i powinieneś zmodyfikować linie wyglądające mniej więcej tak:

         echo ""> /etc/issue
         echo Welcome to Linux /bin/uname -a | /bin/cut -d\  -f3. >> /etc/issue

na:

         ESCAPE="<wstaw tu znak escape>"
         echo "${ESCAPE}[H${ESCAPE}[37;44m${ESCAPE}[8]${ESCAPE}[2J"> /etc/issue
         echo Welcome to Linux /bin/uname -a | /bin/cut -d\  -f3. >> /etc/issue

Ten kod spowoduje przesunięcie kursora na początek strony, ustawienie koloru (tutaj: biały na niebieskim), zapisanie tego wyboru i wyczyszczenie reszty ekranu. Modyfikacja zadziała przy następnym starcie systemu. Zapamiętaj, aby wpisać kod klawisza ESC przy pomocy Ctrl-Q w emacs-ie, Ctrl-V w vi lub `Esc w joe, bo wygląda na to, że powłoka, w której się uruchamia ten skrypt nie rozumie sekwencji: /033.

### /etc/profile lub .profile.

         if [ "$TERM" = "console" ]; then
             echo "\033[37;44m\033[8]" #
       # albo użyj setterm
             setterm -foreground white -background blue -store
         fi

### /etc/login lub .login

         if ( "$TERM" == "console" ) then
           echo "\033[37;44m\033[8]"
       # albo użyj setterm
             setterm -foreground white -background blue -store
         endif

## 6.3 Logowanie zdalne.

Powinieneś być w stanie użyć setterm tak jak to było pokazane wyżej. Jeszcze raz: wymaga to, aby zdalny komputer wiedział wystarczająco dużo na temat twojego terminala i żeby emulator terminala, przy pomocy którego się logujesz, obsługiwał kolory. Z moich doświadczeń wynika, że najlepszymi emulatorami vt100 dostępnymi obecnie na inne platformy to:

- MS-DOS: MS-Kermit (darmowy, nie jest prod. Microsoftu)
- Windows 95/NT: Kermit/95 (shareware)
- OS/2: Kermit/95 (shareware). Zauważ jednak, że standardowy telnet rozumie kolory i można go ustawić lokalnie.

Szczegóły na temat Kermita znajdziesz na http://www.columbia.edu/kermit/

## 7. Oprogramowanie.

Wszystkie informacje opisane tutaj zakładają instalację GNU/Linux-a. Jeśli masz coś innego (jak np. Sun-a z X-ami czy coś takiego), to możesz zdobyć i samemu sobie skompilować programy.

Kolorowa wersja xterm-a jest oparta na standardowych źródłach xterm-a z łatą dostępną na każdym serwerze X11R6. Xterm dystrybuowany wraz z R6.3 podobno ma natywną obsługą kolorów, ale nie był przeze mnie testowany.

Na przykład tutaj: color-xterm-R6pl5-patch.gz

Przejrzyj dokumentację jeśli używasz starszej wersji X-ów. Uwaga: Nie próbowałem tego samemu !!!

'ls' jest w pakiecie 'fileutils' Można go pobrać z serwera: ftp.icm.edu.pl. Weź wersję co najmniej 3.13.

Będziesz jeszcze potrzebować łaty, którą możesz pobrać z tego samego katalogu, a nazywa się ona "color-ls-3.12.0.3.patch.gz"

Osobiście udało mi się skompilować color-ls na Solaris-ie, SunOS-ie i Irix-ie.

Byłbym wdzięczny za wszelki odzew na temat tego tekstu. Mój adres pocztowy: ravn@dit.ou.dk

‐‐

Thorbjørn Ravn Andersen

## 8. Od tłumacza.

Tłumaczenie to jest chronione prawami autorskimi © Bartosza Maruszewskiego. Dozwolone jest rozprowadzanie i dystrybucja na prawach takich samych jak dokument oryginalny.

Jeśli znalazłeś jakieś rażące błędy ortograficzne, gramatyczne, składniowe, techniczne to pisz do mnie:

B.Maruszewski@jtz.org.pl

Na pewno znajdziesz tu jakieś niejasne i niepolskie konstrukcje. Jeśli wpadniesz na lepszy pomysł daj mi znać.

Oficjalną stroną tłumaczeń HOWTO jest http://www.jtz.org.pl/

Aktualne wersje przetłumaczonych dokumentów znajdują się na tejże stronie. Dostępne są także poprzez anonimowe ftp pod adresem ftp.jtz.org.pl w katalogu `/HOWTO/`.

Przetłumaczone przeze mnie dokumenty znajdują się także na mojej stronie WWW. Są tam też odwołania do Polskiej Strony Tłumaczeniowej.

Kontakt z naszą grupą, grupą tłumaczy możesz uzyskać poprzez listę dyskusyjną jtz@ippt.gov.pl. Jeśli chcesz sie na nią zapisać, to wyślij list o treści `subscribe jtz Imię Nazwisko` na adres `majordomo@ippt.gov.pl`