# Jak podłączyć XTerminal do Linux-a na PC-cie.

## Scot W. Stevenson, scot@catzen.gun.de
v1.0 BETA, Lipiec 1995
Wersja polska: Bartosz Maruszewski B.Maruszewski@jtz.org.pl
v1.02, 26 Lipca 1997

Dokument ten zawiera krótkie wprowadzenie do tego jak podłączyć XTerminal do Linux-a na PC-cie. Zakłada się tu, że masz już podstawowe informacje o X Window System, adresowaniu TCP/IP i kartach Ethernet. Dokument ten został napisany w standardzie ISO-8859-2. Wersja oryginalna znajduje się pod adresem ftp.icm.edu.pl.

## 1. Wprowadzenie.

Jest to pierwsza wersja tego dokumentu i powinna być uważana za wersję BETA. Jest to bardziej opis mojego postępowania niż wyczerpujący przewodnik. Dyskusje o mechanizmach kontroli dostępu (np. xaccess, xhost, MIT-COOKIEs), oraz użycie NFS-u, nie są jeszcze zawarte.

Większość XTerminali ma teraz całą gamę zaawansowanych właściwości, które pozwalają im być czymś więcej niż zwykłym X serverem. W większej części właściwości te będą ignorowane.

## 1.1 Zmiany względem wersji poprzedniej.

(Nie ma poprzednich wersji, więc wszystko było zmienione.)

## 1.2 Zrzeczenia. (Disclaimers)

Ani autor, ani dystrybutorzy, ani tłumacz tego dokumentu nie są w żaden sposób odpowiedzialni za fizyczne, finansowe czy moralne szkody spowodowane sugestiami zawartymi w tym dokumencie.

## 1.3 Prawa autorskie.

Prawa autorskie należą do Scota W. Stevensona.

O ile nie stwierdza się inaczej, dokumenty HOWTO są chronione prawami autorskimi ich autorów. Mogą one być rozprowadzane w całości lub w części, w jakiejkolwiek postaci fizycznej czy elektronicznej tak długo, dopóki znajduje się w nich ta wzmianka. Dystrybucja komercyjna jest dozwolona, a nawet zachęca się do niej; chociaż autor chciałby być poinformowany o takowej.

Wszelkie tłumaczenia, prace pochodne, prace zebrane zawierające dokumenty HOWTO muszą zawierać tę notatkę o prawach autorskich. Oznacza to, że nie możesz stworzyć pracy pochodzącej z HOWTO i nałożyć na jej dystrybucję dodatkowych ograniczeń. Wyjątki od tej zasady mogą być uczynione pod pewnymi warunkami; skontaktuj się z koordynatorem programu Linux HOWTO pod niżej podanym adresem.

Krótko mówiąc, chcemy promować szerzenie tych dokumentów przez wszelkie dostępne kanały. Chcielibyśmy także utrzymać prawa autorskie nałożone na te dokumenty, i być powiadomieni o planach dotyczących redystrybucji HOWTO.

Jeśli masz jakieś pytania, skontaktuj się proszę z Gregiem Hankinsem, koordynatorem projektu Linux HOWTO pod adresem gregh@sunsite.unc.edu. Możesz użyc programu finger, żeby poznać jego numer telefonu czy dalsze informacje.

## 1.4 Nowe wersje i komentarze.

Nowe wersje oryginału tego dokumentu można znaleźć na ftp.icm.edu.pl w katalogu `/pub/Linux/sunsite/docs/HOWTO/`. Odnośnie nowych wersji tłumaczenia zobacz sekcję Od tłumacza. Jeśli nie masz dostępu do ftp, możesz spróbować zdobyć pliki pomocy dotyczące Linux-a u Billa Riemersa. Wyślij list na adres bcr@physics.purdue.edu z tematem help, aby uzyskać więcej informacji.

Wszelkie dodatki, komenatarze i poprawki dotyczące tego dokumentu są mile widziane. Wysyłaj je na adres scot@catzen.gun.de.

Szczególnie chciałbym otrzymać listy od ludzi, którym udało się już podłączyć XTerminal z Linux-em, nawet jeśli jest to coś w stylu "działało na takim komputerze z takim terminalem".

W następnej wersji pojawią się: mechanizm kontroli dostępu i użycie systemu plików NFS do startowania.

## 2. Trochę historii.

Sekcja ta podaje trochę bardzo podstawowych informacji dla tych, którzy nie są jeszcze zapoznani z X Window System i jego terminal-ologią. Jeśli masz jakiekolwiek doświadzczenia związane z X i XTerminalami możesz przeskoczyć tę sekcję bez żadnych skutków ubocznych.

## 2.1 Co to jest X?

X Window System, albo po prostu X-y (nigdy X Windows), jest przenośnym, niezależnym od sieci systemem okienek jak to określa strona podręcznika systemowego. Udostępnia środowisko graficzne, które jest niezależne od systemu operacyjnego, sprzedawców i sprzętu. Kiedy ludzie mówią o systemie okienkowym w połączeniu z Unix-em, prawie zawsze maja na myśli X-y.

Najważniejszą cechą X-ów w naszym przypadku jest ścisłe oddzielenie od siebie programów, które kontrolują lokalny sprzęt, z którym komunikuje się użytkownik (ekran, klawiatura, mysz itp.) i tych programów, które użytkownik chce uruchamiać (edytory, arkusze, DOOM). Oznacza to, że komunikujący te dwie rzeczy program nazywany X serwerem, może być na jednej maszynie, podczas gdy właściwe programy, albo X klienty, mogą być na jednej a nawet większej ilości maszyn w zupełnie różnych miejscach. Zauważ, że terminy "serwer" i "klient" używane są w odwrotnym znaczeniu niż normalnie.

Linux posiada kolekcję Xserwerów z projektu XFree86, to znaczy, serwerów dla kart graficznych SVGA, jak również całą kolekcję Xklientów takich jak: xv, maze czy xterm. Jeśli dopiero zapoznajesz się z X-ami, możesz chcieć trochę poeksperymentować z X-ami na maszynie Linux-owej zanim będziesz ustawiał XTerminal.

## 2.2 Co to jest XTerminal ?

XTerminal (odtąd zwany XT) jest wyspecjalizowaną częścią sprzętu i oprogramowania, która łączy się w Xserwer, to jest, tę część X-ów, która zarządza wejściem/wyjściem do i od użytkownika. W najbardziej prymitywnym przypadku, zawarte są tylko program Xserwera i oprogramowanie komunikacyjne. Nawer menedżer okienek pochodzi od serwera, do którego poprzez ethernet połączony jest XT (albo rzadziej poprzez port szeregowy) używając protokołu TCP/IP.

Sprzęt XT będzie zawierał (duży) monitor, klawiaturę, myszkę, trochę RAM-u oraz gniazdka do ethernetu. Większość XT nie ma dysków twardych, stacji dyskietek ani żadnych innych urządzeń zapisu danych. Oznacza to, że XT mają swój system operacyjny albo w ROM-ie (rzadkość) albo ściągają go z hosta w sieci, do którego są podłączone.

Aby XT dostał się do swojego systemu operacyjnego na Linux-a podczas startu przeważnie robi on coś takiego: wysyła zawołanie o pomoc poprzez sieć ze swoim adresem ethernet. "Rzeczywisty" komputer w sieci porównuje ten adres z listą, którą posiada i jeśli znalazł jakiś identyczny, to wysyła do XT adres IP, który został mu przypisany (poprzez demona bootpd). Pozwala to XT na ściągnięcie systemu operacyjnego i ewentualnie innych danych, kórych potrzebuje z hosta (zwykle poprzez tftp). To jest cała procedura opisana w szczegółach.

Wtedy XT jest już w pełni wyposażonym komputerem z własnym numerem IP, RAM-em, programem i niezależnym sprzętem, chociaż bardziej jako uczony idiota. Jest najlepszy w tym co robi, czyli w zarządzaniu grafiką w X-ach, ale nieprzydatny do niczego innego.

## 2.3 Zalety i wady.

W idealnym przypadku XT jest cichy, szybki i martwy. Zwykle bez wiatraczka, stacji dyskietek czy dysku twardego, nie robi żadnego hałasu. Z kilkoma metrami kabla ethernet możesz wystawić swój hałaśliwy komputer do innego pokoju a u siebie na biurku postawić cichy XT. Ponieważ XT jest stworzony do X-ów i grafiki, jest szybszy niż, powiedzmy, program X-owy pod MS Windows czy DOS-a.

Jeśli serwer jest na jednym komputerze i klient na drugim, to procesor nie musi się zajmowac jednym i drugim na raz. Chociaż, można tego nie zauważyć w szybkości przekazywania danych (ponieważ poruszają się one poprzez ethernet) zredukuje to zużycie CPU i zaoszczędzi trochę pamięci na maszynie Linux-owej, która w innym przypadku byłaby załadowana Xserwerem.

Jednak z drugiej strony będziesz potrzebował karty ethernet, co zwykle oznacza jeden port i IRQ. W zależności od producenta, oprogramowanie dla XT może zabrać około 20 MB na Linux-ie. Prawie zawsze możesz skasować dużo niepotrzebnych rzeczy jak już się zorientujesz co jest rzeczywiście niezbędne. Większość XT wymaga na hoście zainstalowania demonów bootpd oraz tftpd - oba są potencjalnymi dziurami w bezpieczeństwie. Będziesz przypuszczalnie chciał mieć jeszcze jednego demona - xdm - uruchomionego w tle. I tak - ten wielki monitor do XT zabierze dużo miejsca na biurku.

## 2.4 Czego potrzebuję ?

Miło, że pytasz ! Ale bardziej odpowiednie będzie czego ty potrzebujesz ?

Po pierwsze potrzebujesz XT. Jeśli masz dużo pieniędzy i to naprawdę dużo, możesz iść i kupić. Jim Morton < jim@applix.com> wysyła regularnie listę XT na comp.windows.x. Albo może się do ciebie uśmiechnąć szczęście. Ponieważ starych XT nie można używać z DOS-em, MS Windows czy OS/2, niektóre firmy rozwiązują ten problem przez wyrzucenie ich.

Ze strony komputera Linux-owego będziesz potrzebował karty ethernet. Pomimo, iż teoretycznie podłączenie XT poprzez port szeregowy czy SLIP jest możliwe nie jest to zalecane o ile nie masz tendecji masochistycznych. Opis jak zainstalować i posługiwać się kartą ethernet znajdziesz w Ethernet-HOWTO, którego opiekunem jest Paul Gortmaker < Paul.Gortmaker@anu.edu.au>. Jeśli nie masz już innego wyboru to SLIP i CLSIP są opisane w tym samym dokumencie. W tym przypadku będziesz też chciał zajrzeć do Serial-HOWTO, którego opiekunem jest Greg Hankins < gregh@cc.gatech.edu>, żeby dowiedzieć się jak uzyskać najlepszą wydajność.

Będziesz także potrzebował obsługi TCP/IP wkompilowanej w jądro, tak samo jak przynajmniej dwóch numerów IP dla Linux-a i XT. Informacje o numerach IP znajdziesz w NET-3-HOWTO, którego opiekunem jest Terry Dawson < terryd@extro.ucc.su.oz.au>.

No i oczywiście będziesz musiał mieć zainstalowane X-y na Linux-ie. Teoretycznie potrzebujesz tylko Xklientów i programy takie jak xdm, bez Xserwerów. Ale przypuszczalnie nie jest to warte zabawy w wybieranie co instalować co nie. W XFree86-HOWTO, którym opiekuje się Helmut Geyer < Helmut.Geyer@iwr.uni-heidelberg.de> znajdziesz informacje jak ustawić X-y.

## 3. Kable, sieci i demony.

Sekcja ta opisuje zmiany jakie trzeba wprowadzić do sprzętu i oprogramowania, aby podłączyć XT do Linux-a. Przyjąłem tutaj takie nazewnictwo:

- 192.168.13.1 - imlinux.frog.de (maszyna z Linux-em)
- 192.168.13.41 - whisper.frog.de (podłączony XT)

Zauważ, że są to adresy komputerów niepodłączonych do Internet-u i z tego co się orientuję to w Niemczech nie ma domeny frog.de. Załóżymy, że nie ma innych maszyn w sieci i że NFS nie jest zainstalowany.

[Jeśli ktoś używał NFS-u do podłączenia swojego XT, bardzo proszę o kontakt ze mną.]

## 3.1 Fizyczne podłączenie.

Powinno być to tak łatwe jak włożenie dwóch kabli do dwóch komputerów. Zauważ, że niektóre XT mają dwa porty szeregowe, które mogą działać tylko przy konkretnych szybkościach jeśli są używane oba na raz. Sprawdź podręcznik do swojego Xterminala. Później będziesz potrzebował adresu ethernet swojego XT. Jest on wyświetlany podczas startu XT nawet jeśli nie ma żadnych połączeń.

Jak tylko włożysz kable w odpowiednie miejsca będziesz mógł przetestować połączenie ethernet. Po wystartowaniu, XT powinien narzekać, że jego zapytania o bootpd i tftpd nie są obsługiwane i powinien zacząć startować swój system operacyjny z ROM-u. Powinno zawierać się tam prymitywne polecenie ping, które pozwoli ci na przetestowanie połączenia ethernet-owego z Linux-em. Nie panikuj jeśli to nie działa. XT przypuszczalnie potrzebuje całego swojego systemu operacyjnego, aby odpowiedzieć.

## 3.2 Konfiguracja sieci.

Informacje na temat konfiguracji TCP/IP powinieneś znaleźć w NET-3-HOWTO, tak jak zostało to już wspomniane wyżej. Założymy, że masz już skonfigurowaną sieć TCP/IP. Ponieważ XT to tylko następny komputer w sieci, będziesz musiał się upewnić, że oba komputery - Linux i XT - znają swoje numery IP i że są podłączone do sieci.

### Konfiguracja maszyny Linux-owej.

Informacje na temat XT będą musiały zostać zawarte w co najmniej tych plikach:

        /etc/hosts    Add a line with the IP number of the XT, such as

                      # /etc/hosts line for Linux machine. lprhost oraz loghost
                      #            są opcjonalne
                      192.168.13.1    imlinux imlinux.frog.de lprhost loghost
                      # Nastepna linia jest nową linią dla XT.
                      192.168.13.41   whisper whisper.frog.de

        /etc/ethers   This file provides a list of ethernet numbers and the
                      corresponding host names. This does not seem to be needed
                      in all distributions and setups, but in case it is, you
                      will need to include the ethernet number of the
                      XT and its hostname. This would be something like

                      04:03:e8:cc:0d:24     imlinux
                      0f:03:11:31:45:f1     whisper

[Możliwe, że musisz zmienić także inne pliki jeśli masz takie programy jak named, routed czy gated. Ponieważ ja tego nie stosuję byłbym bardzo wdzięczny jeśli ktoś kto używa tych programów powiedziałby mi jakie pliki trzeba jeszcze zmienić.]

Zrestartuj komputer, żeby się upewnić, że wszystkie dokonane zmiany działają.

### Konfiguracja XTerminala.

Sprawdź w podręczniku jakie pliki musisz zmienić, żeby podać te informacje. W moim przypadku był to jeden ogólny plik, w którym musiały się znaleźć poniższe informacje:

            ip_host_table            192.168.13.1    imlinux
            ip_host_table            192.168.13.1    imlinux.frog.de
            ip_host_table            192.168.13.41   whisper
            ip_host_table            192.168.13.41   whisper.frog.de

            file_access_1            TFTP
            file_host_name_1         imlinux.frog.de
            file_path_1              /usr/local/xterm/liveshere

            display_access_table     whisper
            display_access_table     imlinux
            enable_access_control    YES

            xdmcp_server             imlinux
            broadcast_address        192.168.13.255
            default_telnet_host      imlinux

Zauważ, że XT pobiera swoje pliki poprzez tftp z katalogu `/usr/local/xterm/liveshere`, i że terminal jest w stanie wykonać XDMCP (ważne do konfiguracji xdm-a).

Będą jeszcze inne pliki konfiguracyjne na takie rzeczy jak np. czcionki. Powinieneś móc używać czcionek zainstalowanych już na Linux-ie. W moim przypadku plik dotyczący czcionek wyglądał mniej więcej tak:

            /usr/lib/X11/fonts/75dpi
            /usr/lib/X11/fonts/100dpi
            ...
            /usr/local/xterm/misc
            /usr/local/xterm/openlook

i jeszcze kilka linii, z tym samym efektem. Później jak już twój XT startuje z Linux-a, powinieneś zobaczyć listę plików, które udało mu się załadować.

Inną rzeczą, którą będziesz chciał mieć to tzw. "backing store". Oznacza to, że części okienek, które są przykrywane przez następne okienka zapisywane są w RAM-ie w XT a nie w Linux-ie. Sprawdź podręcznik do swojego XT.

## 3.3 bootpd

Bootpd jest demonem odpowiedzialnym za komunikację z XT podczas startu. Informuje go o tym kim jest i skąd ma pobrać oprogramowanie do załadowania. Z jakichś dziwnych powodów demon ten nie znajduje się w nowszych dystrybucjach, przynajmniej w Slackware 2.2.0.1 go nie było. Tak więc będziesz go musiał zdobyć poprzez ftp albo jakoś inaczej. Powinien zostać umieszczony w `/usr/sbin`, a nie (jak informuje strona podręcznika systemowego) w `/etc` pod nazwą in.bootpd. Dodaj następującą linię lub usuń znak komentarza z pliku `/etc/inetd.conf` w linii:

           bootps dgram udp wait root /usr/sbin/tcpd /usr/sbin/in.bootpd

Spowoduje to uruchomienie bootpd przez inetd kiedy pojawi się jakieś żadanie skierowane do bootpd.

Plikiem konfiguracyjnym dla bootpd jest plik `/etc/bootpd`. Składnia tego pliku jest wyjaśniona na stronie podręcznika systemowego. W naszym przykładzie plik ten powinien wyglądać mniej więcej tak: (serwer jest tutaj użyty znowu w swoim normalnym znaczeniu)

           # Sample /etc/bootpd file
           # Najpierw ustawienia globalne dla tego, co jest używane przez
           # wszystkie maszyny.
           allhost:hd=/usr/local/xterm/liveshere:\ # Katalog domowy dla XT.
                 :ds=192.168.13.1:\                # Serwer nazw domeny (imlinux)
                 :sm=255.255.255.0:\               # Maska podsieci
                 :gw=192.168.13.1:\                # Wrota (gateway)
                 :ts=192.168.13.1:\                # Serwer czasowy
                 :lp=192.168.13.1:\                # Serwer drukarki
                 :to=-7200:                        # Offset czasu w sekundach
           # Następnie pozycje dla poszczególnych XT.
           # Kolejne XT miały by swoje odrębne pozycje.
           whisper:ht=ethernet:\         # Rodzaj połączenia sprzętowego
                  :ha=0f03113145f1:\     # Adres ethernet-owy XT
                  :ip=192.168.13.41:\    # Numer IP XT (whisper)
                  :tc=allhost:\          # Dołącz ustawienia globalne
                  :bf=xtermOS:           # Nazwa pliku startowego - OS XT

Nazwa systemu operacyjnego (OS) dla XT nie może byc częścią nazwy katalogu domowego (hd). W naszym przykładzie plik, w którym znajduje się system operacyjny to `/usr/local/xterm/liveshere/xtermOS`, ale pozycja hd to `/usr/local/xterm/liveshere/`.

bootpd zapisze informacje do obu plików `/var/adm/syslog` oraz `/var/adm/messages`, która po udanym starcie powinna wyglądać mniej więcej tak:

           Jul 17 05:19:42 imlinux in.bootpd[110]: connect from 0.0.0.0
           Jul 17 05:19:42 imlinux bootpd[110]: reading "/etc/bootptab"
           Jul 17 05:19:42 imlinux bootpd[110]: read 2 entries from "/etc/bootptab"
           Jul 17 05:19:43 imlinux bootpd[110]: request from hardware address
           0F03113145F1 Type 1
           Jul 17 05:19:43 imlinux bootpd[110]: found 192.168.13.41 whisper

Po tym, jak bootpd pomoże wystartować XT będzie on jeszcze siedział w pamięci przez ok. 15 minut, po czym jeśli nie ma już nic do roboty usunie się.

## 3.4 tftpd

Trivial File Transfer Program jest używany przez XT do załadowania systemu operacyjnego z dysku twardego z Linux-a. Powinien być zawarty w każdej dystrybucji i nie posiada pliku konfiguracyjnego. Możesz przetestować ten program wpisując w wierszu poleceń `tftp`.

Tak jak to zrobiłeś w przypadku bootpd będziesz musiał dodać lub usunąć znak komentarza z pliku `/etc/inetd.conf` w linii:

           tftp dgram udp wait root /usr/sbin/tcpd /usr/sbin/in.tftpd

Zauważ, że tftp ma dostep tylko do tych plików, które mają odczyt dla świata. Pamiętaj też, że tftp jest potencjalną dziurą w bezpieczeństwie i że wersja tego programu zawarta w niektórych dystrybucjach Linux-a nie posiada opcji -r lub -s, które czynią ten program bardziej bezpiecznym.

tftp także czyni zapis w `/var/adm/messages`. Jeśli bootpd dobrze wykonał swoją robotę, to następne linie powinny wyglądać mniej więcej tak:

           Jul 17 05:19:43 imlinux in.tftpd[111]: connect from whisper
           Jul 17 05:19:58 imlinux in.tftpd[113]: connect from whisper
           Jul 17 05:19:59 imlinux in.tftpd[115]: connect from whisper
           Jul 17 05:20:00 imlinux in.tftpd[117]: connect from whisper
           Jul 17 05:20:03 imlinux in.tftpd[125]: connect from whisper
           Jul 17 05:20:05 imlinux in.tftpd[127]: connect from whisper

i tak dalej przez pewną chwilę. Są to pliki, o które prosi XT ze swojego katalogu domowego. Powinieneś zobaczyć także informacje na ekranie XT podczas ich przenoszenia.

## 3.5 Testowanie połączenia.

Jak już zmodyfikowałeś pliki wymienione wyżej, powinieneś móc wystartować XT. W zależności od producenta na ekranie pojawią się mniej lub więcej mówiące komunikaty o tym co się dzieje. Sprawdź uważnie czy nie ma jakichś informacji o plikach, które nie mogły zostać odnalezione.

Jeśli wszystko jest w porządku, to na XT powinna się uruchomić osobna wersja X-ów. To znaczy szare tło i kursor X. Jeśli na Linux-ie jest już uruchomiony xdm, to może się nawet pojawić zachęta graficzna. Chociaż może się też zdarzyć, że będą się działy dziwne rzeczy ponieważ nie wszystko jest jeszcze ustawione. W ostateczności przygotuj się na zabicie xdm-a.

Większość XT ma wbudowane funkcje, takie jak klient telnet-a, jako część ich startującego systemu operacyjnego. Możesz przetestować dokładniej połączenie przez "zatelnetowanie" się na Linux-a.

W tym momencie, w zleżności od ustawionego dostępu, możesz być już w stanie uruchomić programy pod X-y używając opcji wyświetlania. Spróbuj napisać na komputerze z Linux-em:

                          xclock -display whisper:0 &

Na XT powinien pojawić się zegar. Możesz nawet w ten sposób uruchomić menedżera okienek.

## 4. X-y w działaniu.

Sekcja ta opisuje ustawienie xdm-a tak, żeby na XT pojawiła się graficzna zachęta i żeby powracała po wylogowaniu się użytkownika. Program xdm jest menedżerem wyświetlania. Jest to (bardzo) surowy ekwiwalent programów rejestrujących użytkownika na zwykłym terminalu. Powinien być zawarty w każdym pakiecie X na Linux-a.

## 4.1 Konfiguracja xdm-a.

Pliki konfiguracyjne tego programu znajdują się w `/usr/X11R6/lib/X11/xdm` (`/usr/X11R6` może być symbolicznym dołączeniem do `/usr/X11`). Głównym plikiem konfiguracyjnym jest `xdm-config`. Powinieneś znaleźć wśród innych także takie linie:

           DisplayManager._0.authorize:    true
           DisplayManager._0.setup:        /usr/X11R6/lib/X11/xdm/Xsetup_0
           DisplayManager._0.startup:      /usr/X11R6/lib/X11/xdm/GiveConsole
           DisplayManager._0.reset:        /usr/X11R6/lib/X11/xdm/TakeConsole

To są pliki, które kontrolują ekran podczas gdy X-y są uruchamiane na Linux-ie. Dla XT dodajemy cztery linie tego samego typu:

           DisplayManager.whisper_0.authorize:     true
           DisplayManager.whisper_0.setup:   /usr/X11R6/lib/X11/xdm/Xsetup_whisper
           DisplayManager.whisper_0.startup: /usr/X11R6/lib/X11/xdm/Xstartup
           DisplayManager.whisper_0.reset:   /usr/X11R6/lib/X11/xdm/Xreset

Zauważ, że zamiast whisper:0 pojawia się whisper_0. Zauważ też, że GiveConsole zostało zamienione na Xstartup, który w moim przypadku jest plikiem pustym oraz TakeConsole zostało zamienione na Xreset, który także jest pustym plikiem. Oba pliki kontrolują właściciela konsoli graficznej kiedy X-y są uruchamiane na Linux-ie, ale ponieważ my uruchamiamy je na XT, więc nie ma sensu mieszać z konsolą Linux-a.

Pliki ustawiające (setup) uruchamiają pewne programy zanim na ekranie pojawi się zachęta. To jest miejsce, w którym możemy użyć, powiedzmy, xv, żeby wyświetlić sobie w tle obrazek. Powinieneś móc po prostu skopiować plik `Xsetup_0` na `Xsetup_whisper`.

[Pytanie to ciągle powraca: Jednym ze sposobów umieszczenia obrazka w tle jest umieszczenie linii

             nice xv -root -quit -rmode 5 <obrazek> &

czy podobnej w pliku ustawiającym. <obrazek> zostanie wyświetlony w tle pod zachętą xdm-a. Zauważ, że niektóre XT będą zgłaszać błąd jeśli obrazek jest za duży albo zbyt skomplikowany.]

Xaccess kontroluje kto może mieć dostęp do maszyny. Powinieneś móc zostawić wartości domyślne takimi jakie są. Zauważ, że Xaccess pozwoli ci na powitanie użytkownika programem chooser w razie gdybyś miał w sieci więcej komputerów, które służą za XT.

Xresources kontroluje wygląd i rozmiar graficznej zachęty. Możesz mieć różne zachęty dla Linux-a i dla XT poprzez zamianę linii:

           DisplayManager*resources:       /usr/X11R6/lib/X11/xdm/Xresources

na dwie linie:

           DisplayManager._0.resources:        /usr/X11R6/lib/X11/xdm/Xres_0
           DisplayManager.whisper_0.resources: /usr/X11R6/lib/X11/xdm/Xres_wh_0

gdzie Xres_wh_0 jest nazwą pliku zasobowego dla whisper.

Powinieneś móc także zostawić plik Xservers z wartościami domyślnymi.

Konfiguracja w pliku Xservers jest nieco bardziej złożona. Przypuszczalnie jest tam tylko jedna linie bez komentarza:

                        :0 local /usr/X11R6/bin/X

albo coś podobnego. Powoduje ona wystartowanie X serwera na Linux-ie podczas uruchomienia programu xdm. Zamiana tej linii w komentarz oznacza, że podczas uruchomienia programu xdm nie będą startowane X-y na Linux-ie. To jest to co musisz zrobić, jeśli chcesz żeby xdm obsługiwał tylko XT a nie X-y na Linux-ie. W tym wypadku, X-y można w każdej chwili uruchomić na Linux-ie poleceniem startx jak dotąd bez znanych skutków ubocznych.

Jeśli twój XT nie posiada XDMCP, musisz także dołączyć taką linię dla XT:

                             whisper:0 foreign

XDMCP jest standardem pozwalającym na przykład rozmawiać XT ze swoimi hostami. Jeśli twój XT posiada XDMCP nie dołączaj tej linii tutaj. Jeśli linia ta znalazłaby się tutaj, a XT posiadałby XDMCP, to na lini połączeniowej pojawiłby się konflikt, ponieważ zarówno xdm jak i XT próbowałyby się równocześnie porozumieć. Może to prowadzić do różnych przedziwnych efektów, jak np. walka dwóch xdm o dominację :).

Zauważ, że możesz użyć pozycji w xdm-config nawet jeśli w Xservers nie ma linii dotyczącej XT, to znaczy, że możesz w dalszym ciągu ustawiać zachętę graficzną itp. dla XT, który posiada XDMCP.

Aby xdm startował za każdym startem Linux-a możesz dołączyć taką linię

            /usr/bin/X11/xdm

do pliku `/etc/rc.d/rc.local`. Inni startują xdm-a poprzez `/etc/inittab`. W każdym razie xdm powinien pojawić się jako jeden z procesów po starcie Linux-a.

## 4.2 Pytania o dostęp.

[Jest to dość ważne i pracujemy nad tym.]

Aby zobaczyć czy użytkownik może używać ekranu danego XT z maszyny Linux-owej zaloguj się jako użytkownik inny niż "root" i napisz jedno z:

               xsetroot -solid white -display whisper:0 &
               xterm -display whisper:0 &

Użyj tego kiedy ktoś jest zalogowany na XT oraz kiedy jest tam tylko graficzna zachęta.

## 5. Błędy, nieznane i podziękowania.

## 5.1 Znane problemy.

Oto problemy, które się pojawiły oraz ineteresujące właściwości, które mogą być rozważane jako błędy. Jeśli pojawiły się u ciebie jakieś interesujące właściwości czy nawet rozwiązania skontaktuj się ze mną proszę.

- talk - interaktywna pogawędka będzie działać jeśli zainicjuje ją użytkownik z XT do użytkownika na Linux-ie, ale nie będzie działać odwrotnie. Jestem pewien, że czytałem jak to naprawić, ale niestety zapomniałem.
- who - użytkownik zalogowany z XT nie pojawia się w poleceniu who nawet jeśli jest ono wydane na XT. To jest pewnie powód, dla którego talk z Linux-a nie działa ("Na XT nikt nawet nie wie, że jesteś człowiekiem.")
- xlock - zwykłe odwołanie do xlock-a objawi się tylko wiadomością, że ekran XT nie mógł być zgrany. Aby zezwolić na zablokowanie terminala należy podać opcję -remote. Zauważ, że niektóre tryby xlock-a są bardziej zachłanne od innych. Qix wydaje się być bardziej przeznaczony do XT niż inne - więcej szczegółów w FAQ Arta Muldera wymienionym poniżej.
- xv - niektóre XT mają za mało pamięci graficznej, żeby obsłużyć duże czy złożone kolorowe tła. Spróbuj usunąć stare obrazki poleceniem xsetroot i odświeżyć ekran przed zamianą okienka xv na tło.

## 5.2 Przetestowane terminale.

Procedury opisane w tym tekście były jak dotąd poważnie testowane na Tektonix-ie XP23 w połączeniu z 386DX-33MHz, 16 MB RAM-u z Linux-em 1.2.3 oraz XFree86 w wersji 3.1.1 z dystrybucji Slackware 2.2.0.1.

## 5.3 Dalsze czytanie.

Więcej informacji na temat X-ów można znaleźć w sieci:

- Davis B. Lewis < dbl@ics.com> wysyła regularnie FAQ na listę comp.windows.x, news.answers oraz comp.answers. Znajdują się tam także odnośniki gdzie znaleźć więcej informacji na temat X-ów.
- Steve Kotsopoulos < steve@ecf.toronto.edu> wysyła FAQ dotyczące X-ów na Unix-ach na Intel-a na tę samą grupę.
- Art Mulder < art@cs.ualberta.ca> zajmuje się FAQ dotyczącym "wyciągania więcej z X-ów", które jest także regularnie wysyłane do tych grup. Są tam też bardzo przydatne wskazówki dla Linux-a z X-ami.

## 5.4 Podziękowania.

Najpierw podziękowania dla Linusa B. Torvaldsa < torvalds@kruuna.helsinki.fi>; następnie dla

Klausa ter Fehna < ktf@bc3.gun.de> oraz dla

Douglasa K. Stevensona < duck@catzen.gun.de>

## 5.5 Od tłumacza.

Jeśli znalazłeś jakieś rażące błędy ortograficzne, gramatyczne, składniowe, techniczne to pisz do mnie:

B.Maruszewski@jtz.org.pl

Oficjalną stroną tłumaczeń HOWTO jest http://www.jtz.org.pl/

Aktualne wersje przetłumaczonych dokumentów znajdują się na tejże stronie. Dostępne są także poprzez anonimowe ftp pod adresem `ftp.jtz.org.pl/HOWTO/`

Przetłumaczone przeze mnie dokumenty znajdują się także na mojej stronie WWW. Są tam też odwołania do Polskiej Strony Tłumaczeniowej.

Kontakt z naszą grupą, grupą tłumaczy możesz uzyskać poprzez listę dyskusyjną jtz@ippt.gov.pl. Jeśli chcesz sie na nią zapisać, to wyślij list o treści `subscribe jtz Imię Nazwisko` na adres `majordomo@ippt.gov.pl`

Zmiany wprowadzone przez tłumacza: polskie adresy ftp i zmiana Net-2-HOWTO na NET-3-HOWTO.